|
Voor vele 'langstudeerders' lijkt het alsof de studiejaren voorbij vliegen en dat de oorzaken
hiervan volledig onduidelijk zijn. 'Die negen jaren zijn voorbij gevlogen' merkte een student op.
'Wat is er gebeurd?' en 'Ik begrijp er niets van' vragen anderen zich af. |
| Zwakke aanpak en organisatie van de studie als oorzaken van langstuderen |
Over het algemeen is langer dan de gebruikelijke tijd over de studie doen het gevolg van een
bepaalde aanpak en organisatie van de studie.
- Onder aanpak wordt verstaan de wijze waarop (studie)informatie wordt opgenomen en verwerkt, verslagen, werkstukken en scripties worden geproduceerd, enz. Intellectuele capaciteiten en studievaardigheden spelen hierbij een rol, maar ook het ambitieniveau is van belang. Sommige studenten studeren nu eenmaal gemakkelijker dan anderen. En daarbij zijn sommigen tevreden met een zesje en mikken anderen meer op kwaliteit.
- De organisatie van de studie heeft de grootste invloed op de studievoortgang.
Organisatie heeft vooral te maken met de plaats die de student geeft aan studieactiviteiten in
een ruimere context met vele andere concurrerende activiteiten. In concreto gaat het om het
stellen van prioriteiten, time management, hoeveelheid tijd die aan de studie wordt besteed, e.d.
Als de studie niet wil vlotten en je ziet dit als een probleem, dan kunnen deze vier punten je helpen de studie beter aan te pakken en te organiseren. |
| 1. Analyseer de situatie in duidelijke termen en trek consequenties |
Wat niet helpt is de situatie analyseren in termen die niet verduidelijken
maar eerder vervagen. Wie bijvoorbeeld bepaalde activiteiten laat voorgaan helpt zichzelf niet
door net te doen alsof het allemaal maar onbegrijpelijk is en het je overkomt.
Dit versterkt een gevoel van hulpeloosheid, dat evenals zelfverwijt en schuldbewustheid meestal
niet bijdraagt aan de oplossing van het probleem.
'Het komt er niet van' is bij uitstek een verklaring die hulpeloosheid versterkt en toch
wordt deze 'verklaring' vaak in studiesituaties genoemd. Maar wie bijvoorbeeld bij betaald
werk niet komt opdagen, zal deze onrealistische verklaring toch niet snel als oorzaak noemen.
Ook beschrijvingen van jezelf als 'Ik ben nu eenmaal snel afgeleid', 'Ik heb geen discipline', enz.
kunnen een remmende opvatting over jezelf bevestigen. Deze 'verklaringen' suggereren dat je zo
nu eenmaal bent en je persoon verander je niet zo maar. Pas op voor smoezen
die alleen maar op korte termijn geruststellen. Wat wel kan helpen is het volgende.
- Onderzoek wat je afleidt en gebruik dit inzicht om maatregelen te nemen. Zijn het gedachten
in jezelf, activiteiten van anderen, lawaai? Afleiding voorkomen is uiteraard de beste manier
Raadpleeg het archief van de Studentenvraagbaak: afleidendende gedachten ,
'concentratiestoornissen' en tips voor concentratie.
- Als je 'geen idee' hebt hoe je de tijd doorkomt is opheldering van jouw tijdsgebruik
noodzakelijk. Noteer eens een week lang hoe je de tijd gebruikt in je agenda, haal bij
Studentenzaken een informatieblad met een formulier om tijd te schrijven, of print het
tijdschrijfformulier .
- Als je een aantal malen zakt voor een tentamen, dan is het absoluut noodzakelijk om na te
gaan wat de oorzaak hiervan is. Dan pas is het mogelijk om tot een betere voorbereiding te komen.
'Gewoon hard doorbikkelen' is meestal niet genoeg, want een betere aanpak is bijna altijd
nodig. Bespreek dit met docenten, medestudenten, enz. Raadpleeg tentamenvaardigheden
en productief studeren .
- Zie de voordelen van niet afstuderen onder ogen, bijvoorbeeld de wens betrokken te blijven bij het studentenleven, tijd hebben voor hobby's, enz. Vraag je af of het mogelijk is het gewenste in een andere vorm te behouden.
- Een dag heeft 24 uur en een gangbare ruwe indeling is 8 uur werken, 8 uur slapen en de
rest is vrij te besteden. Studeer als slimme baviaan.
Toch zal het stellen van prioriteiten nodig zijn en zal je soms in plaats van studieactiviteiten andere activiteiten moeten uitstellen.
- Voorkom de hele dag 'bezig te zijn' met de studie en toch weinig te produceren. Deel de dag
in en maak een scherp onderscheid tussen studietijd en tijd voor andere activiteiten. Gebruik
de studietijd ook voor de studie en niet voor dagdromen, afwassen, uitvoerig koffiedrinken, enz.
Raadpleeg plannen en tijdsgebruik.
|
| 2. Doorbreek onproduktieve gewoonten en schep produktieve condities |
De computer aanzetten en eerst koffie gaan drinken voordat je aan de
slag gaat, om negen uur opstaan en pas om half twaalf beginnen zijn twee veel voorkomende
voorbeelden van het uitstellen van noodzakelijk studieactiviteiten die helaas verder uitstel
uitlokken. De smoezenpagina's staan er vol mee. Dit zijn onproduktieve
gewoonten, want je begint de dag al met een mislukking waardoor een met waarschijnlijk negatieve
emoties beladen studietaak nog negatiever wordt. Stop met gewoonten waarvan je zelf ook wel
beseft dat deze het probleem verergeren en schep condities die je helpen te doen wat je eigenlijk
wilt doen. Wat kan helpen is het volgende.
- Activiteiten die je voornamelijk zelf stuurt kunnen gemakkelijk worden uitgesteld, maar
dat is niet het geval bij activiteiten waar de externe sturing overheerst (bijvoorbeeld bij een
baantje). Versterk jouw zelfsturing door een glashelder werkplan op te zetten met haalbare stappen aan de hand van vier vragen:
- Wat ga ik doen en wanneer ga ik dat doen?
- Is dit plan haalbaar?
- Hoe ga ik dat doen?
- Hoe controleer ik mijzelf en wat doe ik als het tegenvalt?
- Verwachten dat alle studieonderdelen leuk en interessant zijn is niet realistisch en ook niet noodzakelijk om het studieonderdeel met succes af te ronden. Veel betaalde baantjes zijn immers vervelend en saai, maar worden toch door studenten gedaan omdat er een korte termijn beloning tegen overstaat. Gebruik dit principe en maak studeren zo plezierig mogelijk met een goede indeling van tijd voor studie en tijd voor andere activiteiten, afwisseling, samenwerken, goede werkomstandigheden, enz. Voorbeelden zijn: studeer een uur en neem een korte pauze (en ga weer verder), wissel een dag met studeren af met uit gaan in de avond (dan is die dag ook nog wel door te komen), bespreek de vorderingen van de scriptie met een medestudent (en blijf niet in je eentje ploeteren) en maak een stimulerende (en niet afleidende) werkplek.
- Bij schrijven is wachten op inspiratie en geen verschil maken in de fasen van het
schrijfproces een zeer onproduktieve gewoonte. Raadpleeg informatie over schrijven.
|
| 3. Bevorder uitvoering van plannen |
| Studenten die lang studeren zijn soms ervaren plannenmakers. Maar ondanks de inschakeling van tijdschema's, organisers, enz. mankeert het vaak aan de uitvoering van de plannen. Dat kan met het volgende te maken hebben. Over het algemeen voert iemand een plan niet uit omdat deze persoon het doel hiervan niet nuttig vindt of er niet van overtuigd is in staat te zijn dit doel te bereiken. Als je er oprecht van overtuigd bent dat afstuderen nuttig voor jou is, versterk dan het vertrouwen in jezelf dat dit ook haalbaar voor jou is. Realiseer je daarbij dat mensen sterker worden gestuurd door korte termijn doelen dan door lange termijn doelen. Wat daarbij kan helpen is het volgende.
- De eindscriptie is een berucht obstakel. Vergroten van vaardigheden op dat punt bevordert de
haalbaarheid van een produktief verlopend schrijfproces. Pas gaan schrijven als de 'ideeën
helemaal zijn uitgekristalliseerd' is een onhaalbare doelstelling en absoluut niet nodig.
Produceer eerst een voorlopige tekst en ga die later bewerken, want dan wordt langzaam maar zeker
duidelijk wat je precies wil beweren. Raadpleeg informatie over schrijven,
of volg een workshops, of training.
- Structureer je plannen en stel korte termijn subdoelen op. Vandaag (eventueel vanmorgen) doe ik dit en morgen doe ik dat. Wees tevreden met de kleine stappen die je hebt gezet ook al is er nog een lange weg te gaan.
- Maak afspraken met anderen als je merkt dat dit helpt. Als daarentegen het commentaar van anderen alleen maar een onproduktieve druk op de situatie legt, spreek dan af dan anderen een tijdje niet naar je studie vragen.
- Preventie is de beste tactiek. Zeg dingen af (commissiewerk, betaald werk dat niet absoluut noodzakelijk is), neem de telefoon niet op (laat je niet storen en zet de telefoonbeantwoorder aan), wees onvindbaar voor personen die je kunnen storen, doe alleen wat je helpt (en begin de dag niet met uitstellen), accepteer bij voorbaat dat het niet meteen gaat en dat je wel eens zult 'terug vallen'(in plaats van moedeloos te raken), maar bedenk van te voren een goede remedie.
|
| 4. De studie afronden is het doorbreken van een evenwicht |
| Wie wil afstuderen moet kiezen en dat kan inhouden dat er minder tijd is voor vogelen, muziek maken, verenigingsactiviteiten, enz. Sommige activiteiten vallen weg en andere komen daarvoor in de plaats. Een levensperiode wordt min of meer afgesloten en sommigen hebben zo hun redenen om daar tegen op te zien. Over de tijd na het afstuderen doen vele verhalen de ronde. 'Je studietijd zou de leukste tijd van je leven zijn', 'Na het afstuderen wacht een zwart gat', enz. Daarbij spelen belangrijke vragen als "Welke eisen worden er gesteld en kan ik daar aan voldoen?', 'Werk is vast wel een uitdaging, maar wil ik dat eigenlijk wel?' en 'Vind ik wel werk?'. Een evenwicht dat te beschrijven is als 'ik moet afstuderen maar het lukt niet', is bekend en veilig.
Studenten die zeer lang studeren voorzien vaak in hun levensonderhoud met een parttime baan en hebben in vele opzichten een aardig evenwicht bereikt. Het niet afstuderen blijft echter knagen. Maar meer tijd aan de studie besteden betekent vaak minder geld verdienen. En de optie stoppen met de studie geeft velen koude rillingen. De situatie is te omschrijven als een impasse met aan de ene kant de tegenzin aan de slag te gaan met de studie en aan de andere kant de vrees niet af te studeren. Wat kan helpen is het volgende.
- Zie onder ogen of je - gegeven de moeite die het zal kosten- wil afstuderen. Zeg niet te snel 'ja', maar zet de studietaken op een rijtje en ontwikkel een goede aanpak en organisatie van de studie. Dan heeft het 'ja' inhoud en dit impliceert meestal een drastische verandering!
- Wie alleen maar stelt 'ik moet afstuderen' zal niet veel verder komen. Stel vragen in de trant van 'voor wie?', 'waarom?' en 'hoe?'. Analyseer de situatie in duidelijk termen, trek consequenties, doorbreek onproduktieve gewoonten en schep produktieve condities die de kans op de uitvoering van haalbare plannen zo groot mogelijk maken.
|
|
Studentenpsychologen - Universiteit Leiden
|